หัวข้อขั้นสูง 10 นาที

ผลกระทบของท่อร้อยสายต่อแรงดันตก

ท่อร้อยสายมีผลต่อแรงดันตกอย่างไร

ท่อร้อยสาย (Conduit) ไม่เพียงแค่ป้องกันสายไฟทางกายภาพ แต่ยังมีผลต่อคุณสมบัติทางไฟฟ้าของตัวนำภายใน ทั้งทางตรง (รีแอกแตนซ์) และทางอ้อม (ความร้อน) ในประเทศไทยที่ท่อ PVC เป็นมาตรฐาน และท่อเหล็ก (IMC/RGS) ใช้ในบางสถานการณ์ การเข้าใจผลกระทบเหล่านี้ช่วยในการออกแบบที่แม่นยำ

ท่อเหล็กกับท่อ PVC

ท่อเหล็ก (IMC/RGS)

  • รีแอกแตนซ์ต่ำกว่า: ท่อเหล็กเป็นทางเดินแม่เหล็กที่ดี ช่วยลดรีแอกแตนซ์ของตัวนำ
  • ความร้อน: นำความร้อนได้ดีกว่า PVC แต่ตัวท่อเองอาจเกิดกระแสวนที่ทำให้ร้อน
  • ใช้ในไทย: งานที่ต้องการความแข็งแรงสูง โรงงาน สถานีบริการน้ำมัน

ท่อ PVC

  • รีแอกแตนซ์สูงกว่า: ไม่มีทางเดินแม่เหล็ก สนามแม่เหล็กกระจายอิสระ
  • ความร้อน: เป็นฉนวนความร้อน กักเก็บความร้อนจากตัวนำ ลดพิกัดกระแส
  • ใช้ในไทย: งานทั่วไป อาคารพักอาศัย อาคารพาณิชย์ (นิยมมากที่สุด)

ผลของการกักเก็บความร้อน

ผลทางอ้อมที่สำคัญที่สุดของท่อร้อยสายต่อแรงดันตกคือการกักเก็บความร้อน เมื่อตัวนำร้อนขึ้น ความต้านทานเพิ่มขึ้น ทำให้แรงดันตกเพิ่มขึ้น:

  • จำนวนสายในท่อ: สายหลายเส้นในท่อเดียวกันสร้างความร้อนร่วมกัน มาตรฐาน วสท. กำหนดตัวคูณลดพิกัดสำหรับสายมากกว่า 3 เส้นในท่อ สายมากเส้นขึ้น = อุณหภูมิสูงขึ้น = ความต้านทานเพิ่ม = แรงดันตกเพิ่ม
  • ท่อกลางแจ้ง: ท่อ PVC สีขาวที่เดินกลางแดดในประเทศไทยอาจมีอุณหภูมิสูงถึง 50-60°C ทำให้ต้องลดพิกัดกระแสและเพิ่มแรงดันตกในการคำนวณ
  • ท่อฝังดิน: ดินในประเทศไทยมีอุณหภูมิค่อนข้างคงที่ (25-30°C) แต่การระบายความร้อนของท่อฝังดินขึ้นอยู่กับชนิดดินและความชื้น

ผลของรีแอกแตนซ์ตามชนิดท่อ

ค่ารีแอกแตนซ์ของตัวนำขึ้นอยู่กับชนิดของท่อ โดยเฉพาะสำหรับสายขนาดใหญ่:

ค่ารีแอกแตนซ์เปรียบเทียบ (สาย 95 ตร.มม.)

ท่อเหล็ก (Steel Conduit)X ≈ 0.074 Ω/km
ท่อ PVCX ≈ 0.083 Ω/km
เดินบนรางเคเบิลแยกเส้นX ≈ 0.090 Ω/km

สำหรับสายขนาดเล็ก (ต่ำกว่า 25 ตร.มม.) ผลของรีแอกแตนซ์มีน้อยมากเมื่อเทียบกับความต้านทาน แต่สำหรับสายขนาดใหญ่ (50 ตร.มม. ขึ้นไป) รีแอกแตนซ์มีผลมากขึ้นเรื่อยๆ

แนวทางปฏิบัติสำหรับประเทศไทย

คำแนะนำ

  • • ใช้ค่ารีแอกแตนซ์ที่ถูกต้องตามชนิดท่อ โดยเฉพาะสายขนาด 50 ตร.มม. ขึ้นไป
  • • สำหรับท่อ PVC กลางแจ้ง ใช้อุณหภูมิแวดล้อม 50°C ในการคำนวณ
  • • จำกัดจำนวนสายในท่อไม่ให้มากเกินไป (พื้นที่เติม ≤40% ของท่อ)
  • • สำหรับสายขนาดใหญ่ในท่อเหล็ก ระวังกระแสวนในท่อ — เดินสายทุกเฟสในท่อเดียวกัน
  • • พิจารณาใช้รางเคเบิล (Cable Tray) แทนท่อสำหรับสายจำนวนมาก เพื่อการระบายความร้อนที่ดีกว่า

Start Calculating

Ready to apply these concepts to your project? Use our professional voltage drop calculator.

Open Calculator

Related Articles